EN
wycięcie migdałków

Migdałki u dzieci. Czym są i jak je leczymy?

Nasze Centrum w Warszawie od ponad 27 lat pomaga pacjentom w schorzeniach laryngologicznych m. in w leczeniu migdałków zarówno u dzieci jaki dorosłych. Jednym z najczęstszych zabiegów wykonywanych u najmłodszych pacjentów jest usunięcie / redukcja migdałków.

BUDOWA MIGDAŁKÓW

Migdałki to skupiska tkanki, chłonnej inaczej limfatycznej, położonej w gardle. Wchodzą w skład bariery immunologicznej, przez co stanowią istotną część systemu odpornościowego organizmu.
Rozróżniamy:

Funkcja migdałków

Migdałki odgrywają najistotniejszą rolę w wieku dziecięcym, kiedy liczba nowych bodźców immunologicznych dla organizmu jest największa – następuje największa stymulacja systemu odpornościowego. W miarę dojrzewania i umacniania się odporności ogólnej wielkość migdałków maleje. Nadal jednak ich rola obronna dla organizmu jest ważna. W wieku dorosłym zazwyczaj zanika migdałek gardłowy, a migdałki boczne znacznie się zmniejszają i mogą być zupełnie niewidoczne, gdy są położone głęboko w swoich niszach. Tkanka migdałków jest wyspecjalizowana w rozpoznawaniu i zwalczaniu drobnoustrojów wnikających przez usta i nos. Zwalcza napotkane drobnoustroje i informuje organizm o ich pojawieniu się. Wytworzona w ten sposób pamięć immunologiczna pozwala na łatwiejsze i szybsze zwalczanie kolejnych infekcji. Naturalnie mikroorganizmy dostając się do organizmu osiadają na migdałkach, które informują system odpornościowy o obecności „intruza“. Organizm wysyła tam leukocyty, które skutecznie zwalczają drobnoustroje. Tak prawidłowo funkcjonują migdałki. Jeżeli tkanka migdałka jest chora, bariera immunologiczna nie działa prawidłowo i nie daje rady pozbyć się potogenów. Wraz z pojawianiem się coraz większej liczby leukocytów próbujących zwalczyć patogen, tkanka limfatyczna migdałków przerasta i zamiast chronić organizm, staje się źródłem przewlekłych infekcji.

Patrząc na przekrój migdałka procesy chorobotwórcze rozpoczynają się w zewnętrznej części, zaś część wewnętrzna, bardziej ukrwiona, na ogół pozostaje zdrowa. Dlatego celem naszych operacji przeprowadzanych w Krajmedzie jest zmniejszenie migdałków, czyli usunięcie tylko chorej, zewnętrznej części migdałka a pozostawienie głębszej, zdrowej tkanki, aby dalej spełniała swoje funkcje obronne.

Ocena migdałków

Trzeci migdałek jest trudny do oceny, ponieważ jest ukryty za podniebieniem. Zdjęcie rentgenowskie nosogardła lub cefalometria dobrze pokazują wielkość trzeciego migdałka, jednak nie informują o jego strukturze. Nowoczesną i najlepszą metodą oceny trzeciego migdałka jest badanie endoskopowe. Endoskop to urządzenie optyczne doprowadzające światło i uwidaczniające badaną okolicę. Endoskop z tzw. boczną optyką włożony przez usta do gardła, uwidacznia całe nosogardło i pozwala ocenić nie tylko wielkość migdałka, ale także obecność procesu zapalnego czy nadmiernej wydzieliny oraz umożliwia ocenę ujść trąbek słuchowych Eustachiusza i tylnej części jamy nosowej. Metoda ta jest szybka, wygodna, bezbolesna i dostarcza wiele istotnych informacji. Migdałki podniebienne nie powinny zajmować więcej niż 1/3 odległości pomiędzy boczną ścianą gardła a linią środkową. Istotna jest ich struktura – mogą być gładkie lub nieregularne, z zalegającą wydzieliną (tzw. czopami zastoinowymi) lub ze złogami (kamieniami). Czopy są charakterystycznym objawem procesu zapalnego toczącego się w migdałkach, zaś nieprzyjemny zapach z ust to efekt zalegania komórek nabłonka i bakterii wewnątrz tkanki migdałka. W warunkach prawidłowych krypty są szeroko otwarte do światła gardła i samoistnie oczyszczają się.

Objawy przerostu trzeciego migdałka

Leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne jest leczeniem z wyboru w stanach ostrych. Szczególnie zakażenia paciorkowcowe należy leczyć antybiotykiem.   Nawracające i utrzymujące się infekcje migdałków wymagają leczenia operacyjnego.

Leczenie operacyjne

Migdałki podniebienne mogą być usunięte częściowo lub całkowicie.  U dzieci prawie zawsze stosujemy się metodę częściowego usunięcia, powszechnie nazywaną tosilotomią (t-to), czyli redukcją migdałków.  Procesy zapalne migdałków są bardziej nasilone na ich powierzchni, zaś ich głębsza część na ogół jest zdrowa. Pozostawia się więc zdrową, wewnętrzną, funkcjonującą część migdałka a usuwa chorą, zewnętrzną, będącą siedliskiem bakterii i źródłem infekcji. Zachowuje się w ten sposób niezbędną dla zdrowia barierę obronną. Technika operacyjna  z zastosowaniem specjalnej sondy, która wycinając chorą tkankę hamuje jednocześnie krwawienie w zdrowej części migdałka, pozwala na zachowanie bezpieczeństwa pacjenta w czasie operacji i ułatwia gojenie się w okresie pooperacyjnym.  Jedyną prawidłową metodą podczas wykonywania operacji migdałków jest zastosowanie znieczulenia ogólnego (narkozy). Zapewnia to komfort pacjenta i prawidłowe wykonanie operacji. Rodzice towarzyszą dziecku przed zabiegiem i po nim, gdyż zwiększa to poczucie bezpieczeństwa dziecka. Na salę operacyjną wraz z dzieckiem idzie mama lub tata  i towarzyszy mu do momentu uśpienia. Operacja trwa 30 – 60 minut.  U dzieci operacje migdałków często połączone są z włożeniem dreników  do uszu. Połączenie precyzyjnych technik operacyjnych oraz stosowanie leków anestetycznych nowej generacji minimalizuje ryzyko powikłań.  W pierwszych godzinach po operacji reakcje dzieci mogą być różne. Większość śpi przez 30 min do 2 godzin, ale niektóre budzą się wcześniej  i mogą być płaczliwe, niespokojne. Dzięki naszym technikom wymioty w okresie pooperacyjnym występują rzadko. Wypisanie dziecka do domu następuje po 3 – 4 godzinach od opuszczenia bloku operacyjnego.

Postępowanie po operacji migdałków

Okres rekonwalescencji trwa 7-14 dni.

Aktywność fizyczna

  • po 4-6 godzinach po operacji można wrócić do domu
  • w dniu operacji unikać wzmożonego wysiłku fizycznego i aktywności wymagającej balansowania typu: rower, rolki
  • wychodzenie na dwór od następnego dnia po operacji
  • zalecamy nie posyłać dziecka do przedszkola / żłobka przez okres 2 tygodni, szkoły przez okres 7 dni
  • zaprzestać uczestnictwa na zajęciach wychowania fizycznego przez 2 tygodnie oraz basenu przez 4 tygodnie.

Dieta po zabiegu wycięcia/redukcji migdałków

Powinna być zgodna z upodobaniami pacjenta. Należy pić dużo płynów (minimum 30 ml/kg/dobę). Napoje mogą być chłodne, ciepłe lecz nie gorące. W dniu operacji zalecamy przyjmować pokarmy półpłynne / miękkie np.: jogurty, galaretki, lody, zupy, sery, wędliny, chleb bez skórki.

 Lody obniżając temperaturę gardła znacznie zmniejszają obrzęk i redukują dolegliwości bólowe. Spożywanie ich jest zatem wskazane i zalecane.   

W celu zmniejszenia dolegliwości bólowych przy przełykaniu można zastosować leki przeciwbólowe – 30 minut przed jedzeniem.

Po operacji trzeciego migdałka nie ma ograniczeń co do rodzaju spożywanych pokarmów, ponieważ nie docierają one do nosogardła. Potrawy jedynie nie mogą być gorące.

Leki

Zazwyczaj zaleca się leki przeciwbólowe np.: paracetamol, tabletki do ssania, czasami antybiotyk. Przez 14 dni nie należy stosować leków zawierających kwas acetylosalicylowy np.:Acard, Acesan, Alka-prim, Alka-Seltzer, Ascalcin, Askodan, Aspiryna, Asprocol, Calcipiryna, Coffepiryne, Etopiryna, Excedrin, Kopiryna, Plocard, Polopiryna, Pyramidon, Scorbolamid, Upsarin itp. Leki te obniżają krzepliwość i mogą wywołać niebezpieczne krwawienie.

Możliwe objawy po operacji

  • stan podgorączkowy – do 38’C przez kilka dni
  • ból gardła utrzymujący się przez 7 – 10 dni. Jest szczególnie nasilony rano i podczas jedzenia
  • żółte naloty na migdałkach – są odpowiednikiem strupka na skórze po skaleczeniu. Powodują one nieprzyjemny zapach z ust, ale nie są one objawem procesu ropnego / gnicia / martwicy, tylko naturalnym procesem gojenia się błon śluzowych i znikają po 7 – 14 dniach
  • ból ucha – jest to tzw. ból udzielony i jeśli ucho nie jest zablokowane (normalny słuch), to jedynym leczeniem jest stosowanie leków przeciwbólowych. Ból ten ustępuje po zagojeniu gardła
  • zmieniona mowa – spowodowana jest zwiększonym napięciem mięśni gardła i może utrzymywać się do kilku miesięcy
  • katar – szczególnie nasilony u dzieci, wynika z faktu upośledzenia prawidłowego oddychania przez nos przed operacją. Po usunięciu migdałków nos staje się drożny, dziecko zaczyna oddychać prawidłowo, lecz błona śluzowa nosa nie jest odpowiednio odporna i przygotowana na wdychane powietrze, dlatego też reaguje nadmiernym wydzielaniem śluzu (katar, zablokowanie nosa). Objaw ten najczęściej nie wymaga leczenia i ustępuje samoistnie. Można stosować działania oczyszczające – preparaty soli fizjologicznej. Przedłużający się katar powyżej 6 miesięcy może sugerować współistniejącą chorobę zatok
  • ból / napięcie szyi i okolicy potylicznej, ból przy poruszaniu głową – są następstwem rany w gardle

Jeżeli podejrzewasz u swojego dziecka problem z chorymi migdałkami zgłoś się do naszego Centrum. Zapraszamy na konsultację, diagnostykę i leczenie. Na wizytę można umówić się telefonicznie pod numerem: 22 458 69 69 lub online poprzez portal Pacjenta na naszej stronie.

wycięcie migdałków

Specjaliści zajmujący się tym zagadnieniem:

dr. n. med.
Agnieszka Korkosz-Mierzejewska AUDIOLOG / LARYNGOLOG / FONIATRA

Ukończyła studia medyczne na II Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie w 2005 roku. W 2013 roku otrzymała tytuł specjalisty…

dr
Jacek Brzost Otolaryngolog

Specjalista Otolaryngolog, absolwent Warszawskiej Akademii Medycznej. Specjalizację odbył w Klinice Otorynolaryngologii w Warszawie pod kierunkiem prof. dr hab. Andrzeja Kukwy.…

dr n. med.
Jarosław Balcerzak LARYNGOLOG

Specjalista II st. otolaryngologii, absolwent Akademii Medycznej w Warszawie. W 1994 roku otrzymał tytuł doktora nauk medycznych. Od chwili uzyskania…

dr n. med.
Magdalena Hamera LARYNGOLOG

Absolwentka Warszawskiej Akademii Medycznej. Od 1999 pracownik naukowy i dydaktyczny Katedry Farmakologii oraz Kliniki Otolaryngologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, w której…

dr. n. med.
Marek Krajewski LARYNGOLOG / CHIRURG/ KWALIFIKACJA DO HBOT

Lekarz specjalista chirurg chorób uszu, nosa i gardła, otorynolaryngolog, Regionalny Delegat Europejskiej Akademii Chirurgów Plastyków Twarzy, założyciel i właściciel Centrum…

dr
Michał Wątróbski LARYNGOLOG

Absolwent Śląskiej Akademii Medycznej. Pracę zawodową rozpoczął w 1994 roku w Szpitalu Miejskim w Gliwicach. Następnie pracował w Szpitalu Powiatowym…

Lekarz
Przemysław Elżakowski LARYNGOLOG

Lekarz specjalista otolaryngolog, absolwent Akademii Medycznej w Lublinie

Lekarz
Renata Szeliga LARYNGOLOG

Absolwentka Akademii Medycznej w Łodzi (1992). Początkowo pracowała na Oddziale Laryngologii w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Skierniewicach jako młodszy, a…

dr
Wojciech Lipiec LARYNGOLOG

Absolwent Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie (1992). W latach 1992-2001 pracował jako młodszy, a następnie starszy asystent w szpitalu powiatowym…

Potrzebujesz konsultacji ?