W Centrum Medycznym Krajmed na co dzień skupieni na zdrowiu w zakresie laryngologii, foniatrii i audiologii, doskonale rozumiemy, że ogólne zdrowie jest składową wielu elementów. W Krajmedzie oferujemy kompleksową opiekę, dlatego obok specjalistycznych gabinetów laryngologicznych i foniatrycznych, działa również Poradnia Osteoporozy. W ten sposób wspieramy Państwa w dbaniu o solidne fundamenty całego organizmu. Wiemy, jak kluczową rolę w jakości życia odgrywa sprawny układ szkieletowy wolny od schorzenia, które stopniowo zmniejsza jego wytrzymałość.
Co to jest osteoporoza?
Osteoporoza to układowa choroba metaboliczna kości, która prowadzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zaburzenia ich mikroarchitektury. W konsekwencji kości stają się porowate i kruche, co skutkuje zwiększoną łamliwością i wysokim ryzykiem złamań. Dawniej nazywana „zrzeszotnieniem kości”, jest dziś jednym z największych problemów zdrowotnych, dotykającym zwłaszcza osób starszych.
Osteoporoza przyczyny: skąd bierze się osłabienie kości?
Przyczyny osteoporozy są różnorodne, a jej rozwój jest wypadkową czynników ryzyka niezależnych od nas oraz tych związanych ze stylem życia. Musimy pamiętać, że proces utraty masy kostnej zaczyna się zazwyczaj już po 40. roku życia i jest nieuniknionym elementem procesem starzenia się organizmu.
Osteoporoza pierwotna
Osteoporoza pierwotna jest najczęstszą formą, związaną bezpośrednio z wiekiem i zmianami hormonalnymi. Proces ten nasila się znacząco po menopauzie u kobiet, co jest związane z gwałtownym spadkiem poziomu estrogenów – hormonów o silnym działaniu ochronnym na tkanki kostnej. U mężczyzn podobny wpływ ma stopniowe zmniejszanie się stężenia testosteronu. Szacuje się, że u osób starszych, powyżej 70. roku życia, osteoporoza pierwotna dotyczy dużej części populacji.
Osteoporoza wtórna
Osteoporoza wtórna stanowi mniejszy odsetek przypadków, ale jest równie niebezpieczna. Nie jest ona naturalną konsekwencją procesem starzenia, lecz wynika z innych, współistniejących problemów zdrowotnych lub przyjmowanych leków. Wśród czynników ryzyka jej rozwoju wymieniamy:
- Choroby przewlekłe: M.in. reumatoidalne zapalenie stawów, nadczynność tarczycy, choroby nerek (przewlekła niewydolność), niektóre chorób przewodu pokarmowego prowadzące do zaburzeń wchłaniania, a także zaburzenia hormonalne (np. nadczynność przytarczyc).
- Leki: Długotrwałe stosowanie niektórych leków, zwłaszcza glikokortykosteroidów (sterydów) i leki przeciwpadaczkowe, istotnie zwiększa ryzyko osłabienia kości.
- Styl życia: Zbyt niska podaż wapnia i witaminy D w diecie, brak regularnej aktywności fizycznej, palenie tytoniu oraz nadmierne spożycie alkoholu czynniki ryzyka, na które mamy wpływ.
Objawy osteoporozy: cichy alarm
Osteoporoza jest zdradliwa, ponieważ przez długi czas rozwija się bez zauważalnych objawów. To właśnie dlatego nazywana jest „cichą epidemią”. Pacjenci często dowiadują się o niej dopiero w momencie, gdy dochodzi do pierwszego złamania.
Pierwsze objawy i zaawansowane stadium
Objawy osteoporozy stają się wyraźne, gdy ubytek gęstości kości jest znaczny. Najbardziej alarmującym sygnałem jest wystąpienie złamania niskoenergetyczne. Typowe lokalizacje to:
- Złamania kręgów kręgosłupa (najczęściej złamania kompresyjne), które mogą objawiać się ostrym, nagłym bólem kręgosłupa lub przebiegać bezboleśnie.
- Złamania kości przedramienia (nadgarstka).
- Złamania szyjki kości udowej lub w obrębie kości udowej – szczególnie niebezpieczne w podeszłym wieku, często prowadzące do trwałego unieruchomienia.
Czy osteoporoza boli?
Często zadają nam Państwo pytanie: osteoporoza boli? Sama utrata tkanki kostnej nie jest bolesna. Dolegliwości bólowe pojawiają się, gdy dochodzi do złamań kręgów lub innych złamań kości. Liczne złamania kręgów w zaawansowanym stadium prowadzą do zmniejszenia wzrostu i charakterystycznego zniekształcenia sylwetki, zwanego „wdowim garbem”.
Leczenie osteoporozy: kompleksowe podejście
Celem leczenia osteoporozy jest przede wszystkim zapobieganie ryzyku złamań. W Krajmedzie wiemy, że konieczna jest tu współpraca wielu specjalistów i kompleksowe podejście do zdrowia pacjenta.
Leczenie osteoporozy polega na kilku filarach, z których żaden nie może być pominięty:
- Farmakoterapia: Leki (np. bisfosfoniany, leki biologiczne) mają za zadanie hamować resorpcję tkanki kostnej lub stymulować jej odbudowę. Wybór terapii jest zawsze ściśle indywidualny i pozostaje w gestii reumatologa/ortopedy.
- Suplementacja: Optymalna podaż witaminy D oraz wapnia i witaminy D jest kluczowa. W Polsce, ze względu na małe nasłonecznienie, zaleca się suplementację wapnia oraz witaminy D przez większą część roku, zwłaszcza u osób starszych. Prawidłowe stężenie witaminy D jest niezbędne do utrzymania zdrowych kości.
- Aktywność fizyczna: Regularna aktywność fizyczna, w tym odpowiednie ćwiczenia fizyczne, to naturalny czynnik wzmacniający gęstości kości. Poprawia ona nie tylko siłę mięśni, ale i koordynację, co zmniejsza ryzyko upadków. Należy unikać długotrwałego unieruchomienia.
Rola endokrynologa: hormonalna terapia zastępcza i zaburzenia endokrynologiczne
Rola endokrynologa jest nieoceniona, zwłaszcza w przypadkach, gdy osteoporoza dotyczy młodszych pacjentów lub ma nietypowy przebieg. W takich sytuacjach poszukujemy ukrytych zaburzeń endokrynologicznych, takich jak nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc czy zespół Cushinga, które są często odpowiedzialne za wtórną utratę masy kostnej. Ponadto, w kontekście osteoporozy pierwotnej u kobiet po menopauzie, endokrynolog może ocenić wskazania i przeciwwskazania do stosowania hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Choć HTZ nie jest już standardowo przepisywana wyłącznie na osteoporozę, skutecznie łagodzi ona niedobór estrogenów, dzięki czemu znacząco spowalnia proces resorpcji tkanki kostnej i chroni przed złamaniami kręgów oraz szyjki kości udowej. W Krajmedzie zawsze dążymy do ustalenia pierwotnej przyczyny problemu.
Podsumowanie
Zarówno w przypadku osteoporozy, jak i innych problemów zdrowotnych, kluczowe jest wczesne rozpoznanie i prewencja. W CM Krajmed prowadzimy Poradnię Osteoporozy, która wspiera w diagnostyce i skutecznym leczeniu tej choroby.
Jeśli macie Państwo czynniki ryzyka lub zauważyliście pierwsze objawy osteoporozy u siebie lub bliskich, skontaktujcie się z naszymi specjalistami. Ustalimy, czy konieczna jest diagnostyka osteoporozy (w tym densytometria) i pomożemy dobrać odpowiedni plan leczenia. Pamiętajmy, że szybka reakcja może uratować zdrowie Państwa kości przed nieodwracalnymi zmianami.