Trzeci migdał, zwany również migdałkiem gardłowym, to naturalna część układu odpornościowego dziecka, umiejscowiona w nosogardle. Jego zadaniem jest ochrona przed bakteriami i wirusami, które dostają się do organizmu przez nos i usta. U większości dzieci migdałek ten jest niewielki i nie powoduje problemów. Jednak w pewnych sytuacjach ulega przerostowi, co może prowadzić do poważnych trudności w oddychaniu i innych dolegliwości.
Przerost trzeciego migdała najczęściej pojawia się u maluchów w wieku przedszkolnym, gdy ich układ odpornościowy intensywnie walczy z infekcjami. Częste przeziębienia, zapalenia zatok czy uszu stymulują tkankę chłonną do rozrostu, co blokuje drożność nosa i utrudnia swobodne oddychanie.
Przerost trzeciego migdałka – objawy
Najbardziej widocznym objawem jest oddychanie przez usta. Dziecko często ma otwartą buzię, zarówno w ciągu dnia, jak i podczas snu. W nocy może pojawić się chrapanie, a nawet bezdechy, czyli krótkie przerwy w oddychaniu, które są niebezpieczne i wymagają konsultacji lekarskiej.
Inne symptomy to przewlekły katar, nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, kaszel, a także problemy ze słuchem spowodowane wysiękowym zapaleniem ucha środkowego. Charakterystyczne jest również nosowe brzmienie głosu dziecka.
Przerost tkanki migdałka wpływa też na zachowanie malucha – może być on rozdrażniony, zmęczony, mieć problemy z koncentracją, a także skarżyć się na bóle głowy czy mieć obniżony apetyt. Wszystko to wynika z niedostatecznego dotlenienia organizmu i dyskomfortu podczas połykania.
Długofalowe skutki nieleczonego przerostu
Jeżeli przerost trzeciego migdała nie zostanie odpowiednio leczony, może prowadzić do trwałych zmian w rozwoju dziecka. Oddychanie przez usta wpływa na kształtowanie się twarzy – pojawia się tzw. twarz adenoidalna, z charakterystycznym otwartym ustami i zgarbioną postawą. Długotrwałe niedotlenienie może powodować opóźnienia rozwojowe, problemy w nauce i zaburzenia zachowania.
Nieleczony trzeci migdał zwiększa też ryzyko przewlekłych infekcji zatok i uszu, co może skutkować pogorszeniem słuchu i innymi powikłaniami.
Jak diagnozuje się przerost trzeciego migdała?
Podstawą jest badanie laryngologiczne, często z użyciem fiberoskopu wprowadzanego przez nos, które pozwala ocenić wielkość migdałka i drożność nosa. Czasem wykonuje się także zdjęcie rentgenowskie boczne czaszki, by dokładniej zobaczyć rozmiar i wpływ migdałka na drogi oddechowe oraz cefalometrię.
Rodzice powinni zwracać uwagę na objawy i w razie ich utrzymywania się zgłosić się do specjalisty, który oceni, czy konieczne jest leczenie.
Powiększony trzeci migdał – metody leczenia
Leczenie zależy od nasilenia objawów i wpływu migdałka na codzienne życie dziecka. W łagodniejszych przypadkach stosuje się leczenie zachowawcze, które obejmuje:
- stosowanie leków przeciwzapalnych i obkurczających,
- nawilżanie powietrza w pomieszczeniach,
- leczenie infekcji i wzmacnianie odporności,
- stosowanie sterydowych aerozoli donosowych,
- ćwiczenia oddechowe i fizjoterapię.
Gdy przerost jest znaczny i powoduje poważne zaburzenia, takie jak bezdechy senne, nawracające infekcje czy niedosłuch, rozważa się leczenie chirurgiczne. Adenotomia, czyli usunięcie trzeciego migdała, to zabieg szybki i bezpieczny, który przynosi znaczną ulgę dziecku. Po operacji poprawia się oddychanie, ustępuje chrapanie i zmniejsza się częstość infekcji.
Dlaczego warto reagować na czas?
Wczesne rozpoznanie i leczenie przerostu trzeciego migdała pozwala uniknąć poważnych komplikacji zdrowotnych i wspiera prawidłowy rozwój dziecka. Obserwacja i szybka reakcja na objawy to klucz do zapewnienia maluchowi komfortu i zdrowia. Dzięki odpowiedniej opiece dziecko może oddychać swobodnie, lepiej się wysypiać i rozwijać bez przeszkód.